Osmanlı ölçü birimleri

|| Arkadaş Bul || 3D Msn Emotions || Video izle || Resim Galerisi || Magazin Haberleri ||

Bunları biliyormuydunuz? » Tarih » Osmanlı Dönemi

Suyun debisinin
Su kaynağının debisinin ölçülmesinde birim olarak "lüle" kullanılmıştır.
1 lüle yaklaşık olarak 26 mm çapında bir borudur ve dakikada 36 litre su akıtır. Günlük yaklaşık 52 m³ su olarak kabul edilir.
Şehir içinde yer alan su dağıtım istasyonlarında bulunan dağıtım sandıklarında kullanılan boruların günlük debisi ise dağıtım yapılan bölgenin ihtiyacına göre ayarlanmıştır ve aşağıdaki gibidir.

Birim
Hilal

Çuvaldız
Masura

Kamış

Lüle

[lt/dak]
0,5625
1,125
4,5

9,0

[m³/gün]
0,81
1,62

6,48

12,96

51,84

Uzunluk ölçüleri
Uzunluk ölçü birimi olarak "arşın" kullanılmış olmakla beraber, çarşı arşını ile mimar arşını ( Zira-ı Mimari / Zira ) ve dolayısıyla alt birimleride birbirinden farklıdır.
? ? ? ? ? Çarşı ölçüleri

Birim

Arşın

Rub? ? ? ? ? (urub)

Kerrab (Kirâh)
Endaze

çeviri
0,6858 mt

0,0857 mt

0,0428 mt

0,6525 mt

kıyas
1
1/8 Arşın
1/16 Arşın

? ? ? Mimar ölçüleri

Birim

Arşın? ? ? (Zira)

Parmak

Hat
Nokta

çeviri
0,757738 mt

0,031572 mt

0,002631 mt

0,000219 mt

kıyas
1
1/24 Arşın
1/12 Parmak

1/12 Hat

Çarşı ölçü birimi ve 68,58 cm'e karşılık gelen Arşın ile yine bir çarşı ölçü birimi olan ve 65,25 cm'e karşılık gelen Endaze ölçüleri birbirlerine çok yakın değerlerdedir.
?

Ağırlık ölçüleri

Birim

Çeki?

Kantar

Batman
Okka / Kıyye

Dirhem

Miskal

7 Miskal

Denk
Kırat

Buğday

çeviri
225,79832 kg

56,44958? ? kg

7,69767? ? ? ? kg

1,282945? kg

3,2073625 gr
4,5819464 gr

32,073625 gr
0,801840? ? gr
0,20046? ? ? ? gr

0,05011? ? ? ? gr

kıyas
4 Kantar

44 Okka

6 Okka

400 Dirhem

10 Dirhem
1/4 Dirhem
1/4 Denk
1/4 Kırat

Mehmet İzzet'in 1912 baskısı İlm-i Hisab kitabına göre ise ağırlık ölçüleri farklı tarif edilmektedir.

Evzan-ı Kebire ( Büyük ağırlık ölçüleri) ;
1 Çeki 225,978 kg.
1 Kantar 56,450 kg.
1 Batman 7,692 kg.
1 Kıyye 1,282 kg.

Evzan-ı Mutavassıta ( Orta ağırlık ölçüleri) ;
1 Dirhem 3,207 gr.
1 Miskal 4,810 gr. ( 1,5 Dirhem )
1 Denk 0,80175 gr. ( 1/4 Dirhem )

Evzan-ı Hafife ( Hafif ağırlık ölçüleri) ;
1 Kırat 0,20043 gr. ( 1/4 Denk )
1 Bağdadi 0,0501 gr. ( 1/4 Kırat )
1 Fitil 0,0125 gr. ( 1/4 Bağdadi )
1 Nakir 0,00626 gr. ( 1/2 Fitil )
1 Kıtmır 0,00313 gr. ( 1/2 Nakir )
1 Zerre 0,00156 gr. ( 1/2 Kıtmır )
?

Alan Ölçüleri
1 Hektar? = 11 Dönüm = 10.105,337 m² =? 17.600 zirakare
1 Dönüm =? 4 Evlek? ? ? ? = 918,667 m²? ? ? ? =? ? ? 1.600 zirakare? = ( 40 x 40 zira )
1 Evlek? ? ? = 229,666 m² = 400 zirakare? =? ? 20 x 20 zira
1 Zirakare = 0,57416 m²